Bilgi Bankası
Psikiyatri doktoruna ne zaman gidileceğinden ilaçlarla ilgili kaygılara, genç yetişkinlerde depresyondan uyku ve strese, erişkin dikkat eksikliğine kadar merak edilen konular.
Bipolar bozukluk nedir? Duygu dalgalarının hastalığa dönüştüğü yerHerkesin keyfi iner çıkar; bipolar bozuklukta ise bu iniş çıkışlar haftalarca süren, uykuyu, kararları ve ilişkileri altüst eden dönemlere dönüşür.
Psikiyatri doktoruna ne zaman gidilir?Herkes zaman zaman üzgün, kaygılı ya da yorgun hisseder. Bu duygular haftalarca sürüyor, yoğunlaşıyor ve iş, okul, ilişkiler ya da uyku gibi temel alanları aksatıyorsa bir psikiyatri doktoruna başvurmanın zamanı gelmiş demektir. Erken başvuru, tedaviyi kısaltır ve kolaylaştırır.
Psikiyatrist ile psikolog arasındaki farklarPsikiyatrist tıp fakültesinden sonra psikiyatri uzmanlığı yapan bir hekimdir; tanı koyar, ilaç yazabilir ve bedensel sağlığı da değerlendirir. Psikolog ise psikoloji eğitimi almış bir uzmandır; psikolojik değerlendirme ve psikoterapi yapar, ilaç yazamaz. İki meslek çoğu zaman birbirini tamamlar.
Psikiyatrik ilaçlar bağımlılık yapar mı?Psikiyatrik ilaçların büyük çoğunluğu bağımlılık yapmaz. Antidepresanlar, antipsikotikler ve duygudurum dengeleyiciler bu gruptadır. Bağımlılık riski taşıyan bazı sakinleştirici ve uyku ilaçları ise kısa süreli, kontrollü ve doktor gözetiminde kullanılır. İlacın aniden bırakılmasıyla görülen kesilme belirtileri bağımlılıkla aynı şey değildir.
Genç yetişkinlerde depresyon: üniversite yıllarının yüküOn sekiz ile yirmi beş yaş arası, ruhsal sorunların en sık başladığı dönemlerden biridir. Evden ayrılma, akademik baskı, ilişkiler ve geleceğe dair belirsizlik, genç yetişkinleri depresyona karşı daha savunmasız hâle getirebilir. Belirtiler çoğu zaman “tembellik” ya da “yorgunluk” olarak yorumlanır; oysa erken tanı ve tedaviyle iyileşme oldukça yüksektir.
Uyku bozuklukları ve ruh sağlığıUyku ile ruh sağlığı arasında iki yönlü bir ilişki vardır: Ruhsal sorunlar uykuyu bozar, bozulan uyku da ruhsal sorunları ağırlaştırır. Bu nedenle süreğen uyku sorunları ayrıntılı değerlendirilmeli; tedavide uyku ilaçlarından önce uyku alışkanlıkları ve uykusuzluğa yönelik terapi ele alınmalıdır.
Günlük hayatta stres yönetimiStres yaşamın kaçınılmaz bir parçasıdır ve her stres zararlı değildir. Sorun, stresin süreğen hâle gelip dinlenme fırsatı bırakmamasıyla başlar. Nefes ve gevşeme teknikleri, gerçekçi planlama, sınır koyma ve düzenli hareket gibi basit ama düzenli uygulanan yöntemler, stresin beden ve ruh üzerindeki etkisini belirgin biçimde azaltır.
Erişkinlerde dikkat eksikliği: çocuklukta fark edilmeyen DEHBDikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu yalnızca çocuklukta görülen bir durum değildir. Çocuklukta tanı alan kişilerin önemli bir bölümünde belirtiler erişkinlikte de sürer ve pek çok erişkin ilk kez otuzlu, kırklı yaşlarında tanı alır. Erişkin DEHB, doğru tanı ve tedaviyle iş, ilişki ve günlük yaşamda belirgin iyileşme sağlar.